Morze Bałtyckie kryje w sobie prawdziwe perełki – wyspy, które zachwycają nie tylko krajobrazem, ale i bogatą historią. Wiele z nich to idealne miejsca na wakacyjny wypad czy weekendową eskapadę. Niektóre znacie pewnie z lekcji geografii, inne mogą być dla Was kompletną nowością. Jako wielbicielka bałtyckich klimatów, postanowiłam przybliżyć Wam te najbardziej fascynujące. Bałtyk to nie tylko plaże w Sopocie czy Kołobrzegu – to także malownicze wyspy, które czekają, by je odkryć!
Bornholm – duńska perła Bałtyku
Zacznijmy od prawdziwej gwiazdy wśród bałtyckich wysp. Bornholm, należący do Danii, to miejsce, które skradło moje serce już podczas pierwszej wizyty. Wyspa ma swój niepowtarzalny charakter, który trudno porównać z czymkolwiek innym w regionie. Tutaj skandynawski minimalizm miesza się z południowym luzem – nic dziwnego, że Duńczycy nazywają ją czasem „Majorką Północy”.
Co warto zobaczyć? Przede wszystkim charakterystyczne okrągłe kościoły (kościoły rotundowe), które są wizytówką wyspy. Jest ich cztery i każdy ma swoją niepowtarzalną historię. Najbardziej znany z nich – Østerlars – pochodzi z XII wieku i służył nie tylko jako miejsce kultu, ale też jako fortyfikacja. Miazga!
Bornholm to raj dla rowerzystów – cała wyspa pokryta jest siecią świetnie oznakowanych tras. Wynajęcie roweru to koszt około 60-80 koron duńskich za dzień (około 35-45 zł), ale warto wydać te pieniądze. Przejażdżka wzdłuż klifowych wybrzeży to coś, czego nie zapomnicie.
No i oczywiście lokalna kuchnia – koniecznie spróbujcie wędzonego śledzia i lokalnych serów. Miejscowe wędzarnie (røgeri) to prawdziwe świątynie smaku. Moja rada? Odwiedźcie Hasle Røgeri – nieduży zakład z fantastycznym widokiem na morze i jeszcze lepszym jedzeniem.
Gotlandia i Olandia – szwedzkie siostry
Gotlandia to największa wyspa na Bałtyku i prawdziwa perła Szwecji. Jej serce stanowi średniowieczne miasto Visby, wpisane na listę UNESCO. Spacerując uliczkami tego miasta, czułam się jak w wehikule czasu – mury obronne, wąskie uliczki i gotyckie kościoły tworzą niesamowitą atmosferę. I powiem Wam, że to nie przypadek – Visby często służy jako sceneria filmów kostiumowych.
Gotlandia to także kraina tajemniczych formacji skalnych zwanych „raukami”. Te wapienne ostańce, ukształtowane przez morze, wyglądają jak dzieła surrealistycznego rzeźbiarza. Najbardziej znane znajdują się w rezerwacie Fårö – tu kręcił swoje filmy słynny szwedzki reżyser Ingmar Bergman, który tak zakochał się w tej wyspie, że zamieszkał na niej na stałe.
Z kolei Olandia to długa, wąska wyspa połączona ze stałym lądem imponującym mostem. Słynie z wiatraków (jest ich ponad 400!), dzikiej natury i… królewskiej rezydencji. Tak, szwedzka rodzina królewska ma tu swoją letnią rezydencję, co mówi samo za siebie o urokliwości tego miejsca.
Lokalny przysmak, którego musicie spróbować, to „kroppkakor” – ziemniaczane knedle nadziewane mięsem. Brzmi prosto, ale smakuje obłędnie, zwłaszcza gdy zjesz je w jednej z przytulnych restauracji w Borgholm.
Rugia – niemiecka dama
Rugia (Rügen) to największa niemiecka wyspa, położona w landzie Meklemburgia-Pomorze Przednie. Jej główną atrakcją są kredowe klify w Parku Narodowym Jasmund. Białe ściany wyrastające wprost z morza robią piorunujące wrażenie – nie bez powodu zostały uwiecznione na płótnach romantycznego malarza Caspara Davida Friedricha.
W przeciwieństwie do skandynawskich sióstr, Rugia ma bardziej kurortowy charakter. Eleganckie miejscowości nadmorskie jak Binz czy Sellin przyciągają turystów swoją secesyjną architekturą i długimi, piaszczystymi plażami. Charakterystyczne białe mola wchodzące głęboko w morze to idealne miejsca na wieczorny spacer.
Ciekawostką jest Prora – gigantyczny kompleks budynków ciągnący się przez 4,5 km wzdłuż wybrzeża. Ten kolos został zaprojektowany w czasach III Rzeszy jako ośrodek wypoczynkowy dla niemieckich robotników. Dziś częściowo przekształcony w apartamenty i muzeum, stanowi osobliwą atrakcję turystyczną.
Po całym dniu zwiedzania, warto wpaść na rybkę do jednej z nadmorskich knajpek. O ile lubicie ryby, koniecznie spróbujcie lokalnego specjału – śledzia „Matjes”. Do tego zimne piwo i człowiek czuje, że żyje!
Polskie wyspy – Wolin i Uznam
A co z naszymi rodzimymi wyspami? Wolin i Uznam, choć może nie tak sławne jak ich zagraniczne kuzynki, mają swój niepowtarzalny urok. Wolin to największa polska wyspa, na której znajduje się najwyższe wybrzeże klifowe w kraju. Międzyzdroje, główny kurort wyspy, choć w sezonie przeżywa prawdziwe oblężenie, zachowało swój dawny, kurortowy szarm z charakterystyczną Promenadą Gwiazd.
Na Wolinie znajduje się też Woliński Park Narodowy – jedyny w Polsce park narodowy obejmujący część wybrzeża morskiego. Warto wybrać się na szlak, by zobaczyć stado żubrów czy pospacerować po klifowych ścieżkach z widokiem na morze. Dla mnie najlepszym punktem widokowym jest Gosań – najwyższe wzniesienie polskiego wybrzeża (93 m n.p.m.), skąd rozciąga się kapitalna panorama.
Świnoujście – miasto na wyspach
Uznam dzielimy z Niemcami – większa część wyspy należy do naszych zachodnich sąsiadów. Po polskiej stronie leży Świnoujście – miasto na 44 wyspach (choć zamieszkane są tylko trzy). Najbardziej charakterystycznym punktem jest najwyższa latarnia morska w Polsce (68 m), z której rozciąga się widok na całe miasto i okolice. Wdrapanie się na górę to niezły wysiłek – 308 stopni daje w kość nawet osobom w dobrej formie, ale widoki wynagradzają zmęczenie.
Uznam i Wolin oddziela Świna, przez którą do niedawna można było przedostać się tylko promem. Na szczęście w 2022 roku otwarto tunel, który znacznie ułatwił komunikację. Choć stary, dobry prom ma swój urok i wielu turystów nadal wybiera tę opcję dla samej przyjemności rejsu.
Będąc w Świnoujściu, koniecznie wybierzcie się na Fort Gerharda – XIX-wieczną pruską fortyfikację, gdzie przewodnicy w historycznych mundurach przeprowadzają zwiedzających przez „szkolenie rekruckie”. To świetna zabawa i nauka historii w jednym – zwłaszcza dla dzieciaków, które mogą poczuć się jak mali żołnierze.
Jak dotrzeć na bałtyckie wyspy?
Dostępność to klucz do popularności miejsc turystycznych. Na szczęście dotarcie na większość bałtyckich wysp jest dziś banalne. Na Bornholm można dopłynąć promem z Kołobrzegu (rejs trwa około 4 godzin) lub z Sassnitz na Rugii. Do Szwecji regularnie kursują promy z Gdyni i Gdańska.
Na Rugię najłatwiej dostać się samochodem – wyspa połączona jest ze stałym lądem mostem. Podobnie jest z polskimi wyspami – na Wolin i Uznam bez problemu dojedziecie autem lub pociągiem.
Pamiętajcie, że na wyspach często najlepszym środkiem transportu jest rower – większość z nich ma świetnie rozwinięte trasy rowerowe, a odległości są na tyle niewielkie, że zwiedzanie na dwóch kółkach to czysta przyjemność.
Bałtyckie wyspy to miejsca, do których wraca się z przyjemnością. Każda ma swój niepowtarzalny charakter, klimat i atrakcje. Niektórzy twierdzą, że Bałtyk jest szary i nudny – nic bardziej mylnego! Te perły północy udowadniają, że nasz akwen ma do zaoferowania znacznie więcej, niż może się wydawać na pierwszy rzut oka. Wybierzcie się tam choć raz, a gwarantuję, że zakochacie się w tych miejscach równie mocno jak ja!