Tunezja to znacznie więcej niż tylko all-inclusive hotele i piaszczyste plaże. To kraina, gdzie Sahara spotyka się z Morzem Śródziemnym, a starożytne ruiny sąsiadują z futurystycznymi miasteczkami rodem z „Gwiezdnych wojen”. Jeśli masz już dość typowych wakacyjnych destynacji i szukasz czegoś, co naprawdę cię zaskoczy, to właśnie znalazłeś swój następny kierunek podróży! Z własnego doświadczenia powiem ci, że ten północnoafrykański kraj skradnie twoje serce szybciej, niż zdążysz powiedzieć „harissa”. Zabierz się więc ze mną w podróż po miejscach, które musisz zobaczyć podczas swojej tunezyjskiej przygody.
Matmata – mieszkania jak z innej planety
Kiedy pierwszy raz dotarłem do Matmaty, miałem wrażenie, że właśnie wylądowałem na Tatooine. I nie jest to wcale przesada! To właśnie tutaj kręcono sceny do „Gwiezdnych wojen”, wykorzystując jako tło charakterystyczne domy Berberów. Cała miejscowość wygląda jak ser szwajcarski – jest dosłownie podziurawiona kraterami, w których Berberowie od wieków wykuwali swoje domy.
Podziemne mieszkania w Matmacie to absolutny majstersztyk pomysłowości. Wyobraźcie sobie, że wchodzicie do wielkiego leja w ziemi, a dookoła niego znajdują się wejścia do poszczególnych pomieszczeń – sypialni, kuchni czy magazynów. Wszystko to wykute w skale! Dlaczego Berberowie zdecydowali się na takie rozwiązanie? Odpowiedź jest prosta – temperatura. W regionie, gdzie słupek rtęci regularnie przekracza 40°C, podziemne domy utrzymują przyjemne 20-25°C bez żadnej klimatyzacji. Sprytne, prawda?
Będąc w Matmacie, koniecznie odwiedź hotel Sidi Driss, który w filmie był domem Luke’a Skywalkera. Do dziś można tam wypić herbatę i poczuć się jak bohater kosmicznej sagi. Właściciele doskonale wiedzą, na czym zarabiać – za parę dinarów pozwalają robić zdjęcia w każdym zakątku budynku, a w hotelowej restauracji serwują „galaktyczne” dania. Niezła ściema, ale i tak dałem się nabrać, bo przecież… kiedy następnym razem będę miał okazję zjeść obiad na Tatooine?
Szott el Dżerid – różowe jezioro jak z Instagrama
Słuchajcie, to miejsce to absolutny kosmos! Szott el Dżerid (albo jak kto woli pisać: Chott el Jerid) to ogromne słone jezioro, które przez większość roku jest po prostu… wysuszone. Powstaje wtedy gigantyczna solniska, po której możesz jeździć samochodem. Czujesz ten twist? Jedziesz po dnie jeziora!
Ale prawdziwa magia dzieje się, gdy pojawi się tam woda. W zależności od pory dnia i natężenia światła, powierzchnia przybiera różne kolory – od białego przez żółty, aż po różowy i czerwony. Ten ostatni sprawia, że miejsce wygląda jak prosto z Marsa. Całe szczęście, że trafiłem tam w odpowiednim momencie – tuż przed zachodem słońca, gdy woda mieniła się wszystkimi odcieniami różu.
Na środku solniska znajdują się dziwaczne, futurystyczne rzeźby i instalacje artystyczne, które dodają temu miejscu jeszcze więcej kosmicznego klimatu. Aż trudno uwierzyć, że to wszystko powstało naturalnie! Pamiętajcie jednak, że wybierając się tam, trzeba mieć przy sobie dużo wody. Upał potrafi być zabójczy, a jedyne co na horyzoncie, to… więcej tego samego suchego krajobrazu. Uwierzcie mi – odwodnienie w takim miejscu to nie przelewki.
Porada od podróżnika
Jeśli planujecie wizytę w Szott el Dżerid, najlepszym środkiem transportu będzie wynajęty samochód terenowy z kierowcą, który zna okolicę. Drogi przez solnisko potrafią być zdradliwe, a GPS w tych rejonach działa, delikatnie mówiąc, kiepsko. Sam o mały włos nie zostałem tam na noc, kiedy mój przewodnik postanowił pójść „na skróty”. Szukanie drogi po solnisku, gdy słońce już prawie zaszło? Nie polecam tej atrakcji!
Kartagina – spacerem przez historię
No dobra, teraz czas na coś dla fanów starożytności. Kartagina, położona na przedmieściach stolicy Tunisu, to miejsce, gdzie historia wylewa się z każdego kamienia. To tutaj Hannibal planował swoje słynne wyprawy przeciwko Rzymianom, to stąd wyruszały fenickie statki handlowe na podbój Morza Śródziemnego.
Dziś z potężnego miasta-państwa zostały głównie ruiny, ale i tak robią piorunujące wrażenie. Szczególnie polecam Termy Antonina – ogromny kompleks łaźni rzymskich z II wieku n.e. Stoję tam i wyobrażam sobie, jak to miejsce tętniło życiem – bogaci Rzymianie plotkujący w ciepłej wodzie, handlarze zawierający interesy, niewolnicy podsycający ogień pod wielkimi kotłami. Można dostać zawrotu głowy od takiej podróży w czasie!
Zwiedzając Kartaginę, koniecznie wejdźcie też na wzgórze Byrsa, gdzie znajdują się pozostałości dzielnicy punickiej i starożytnej katedry. Widok na zatokę Tuniską jest tak kapitalny, że od razu rozumiesz, dlaczego Fenicjanie wybrali właśnie to miejsce na założenie swojej kolonii. Mieli oko, nie ma co!
Kartagina ma też swoją mroczną stronę – Tophet, czyli miejsce, gdzie według niektórych historyków składano ofiary z dzieci bogu Baalowi. Do dziś archeolodzy spierają się, czy znalezione tam szczątki dzieci to dowód na krwawe rytuały, czy może po prostu cmentarz dziecięcy. Niezależnie od prawdy, miejsce ma niesamowicie ponury klimat, który zostaje w pamięci na długo.
Tunis – stolica kontrastów
Nie sposób wspomnieć o atrakcjach Tunezji, pomijając jej stolicę. Tunis to miasto, które ma dwa zupełnie różne oblicza. Z jednej strony nowoczesne dzielnice z szerokimi bulwarami i kawiarniami rodem z Paryża (nie zapominajmy, że Tunezja była francuską kolonią), z drugiej – medyna, czyli stare miasto, które jest jak wehikuł czasu.
Medina w Tunisie to istny labirynt wąskich uliczek, straganów i dziedzińców. Można tam spędzić cały dzień, błądząc między sklepami z przyprawami, warsztatami rzemieślników i kawiarenkami, gdzie podają miętową herbatę słodszą niż wszystko, czego próbowaliście w życiu. Co chwila ktoś będzie próbował wciągnąć cię do swojego sklepu, wołając „Spécial prix pour toi, mon ami!” (specjalna cena dla ciebie, przyjacielu). Klasyka targowania w pełnej krasie!
Będąc w Tunisie, koniecznie odwiedźcie Muzeum Bardo – drugie największe muzeum mozaik na świecie (po Stambule). Zbiory są tak imponujące, że można dostać oczopląsu od tych wszystkich misternych kamyczków układających się w starożytne obrazy. Szczególnie zapadła mi w pamięć ogromna mozaika przedstawiająca Neptuna na rydwanie – majstersztyk rzymskiej sztuki mozaikarskiej.
Zamiast zakończenia – praktyczne porady
Na koniec garść porad z pierwszej ręki, które mogą się przydać podczas podróży po Tunezji:
Po pierwsze, nie bój się targować! To jest wręcz oczekiwane. Pierwsza cena jest zawsze z kosmosu, więc śmiało proponuj 30-40% tego, co usłyszysz na start. I pamiętaj – jeśli sprzedawca zbyt łatwo przystaje na twoją cenę, to znaczy, że i tak przepłaciłeś!
Po drugie, uważaj na „pomocnych” miejscowych, którzy oferują się jako przewodnicy. Często prowadzą do sklepów prowadzonych przez znajomych, gdzie będziesz pod presją, by coś kupić. Lepiej korzystać z oficjalnych przewodników lub po prostu zaufać mapie.
I na koniec – spróbuj lokalnej kuchni! Kuskus, brik (coś jak nasz pieróg, tylko smażony), merguez (ostre kiełbaski) czy makroudh (ciastka z daktylami) to smaki, które zostają w pamięci na długo. A do tego wszystkiego obowiązkowo herbata miętowa, podawana w małych szklankach i słodka jak diabli.
Tunezja to kraj, który ma wszystko – morze, pustynię, historię i nowoczesność. I choć może nie jest tak popularnym kierunkiem jak Egipt czy Turcja, to uwierz mi – właśnie dlatego warto ją odwiedzić. Nim wszyscy rzucą się na ten kierunek, ty już będziesz mógł powiedzieć: „Tunezja? Byłem tam, zanim stało się to modne!”